پايگاه اطلاع رساني دفتر آيت الله العظمي شاهرودي دام ظله
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
  • حضرت زهرا(عليهاالسلام) بر كرسي مادري  
  • 1390-02-10 14:35:30  
  • تعداد بازدید : 41   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • به زندگى پربار اما كوتاه فاطمه(عليهاالسلام) از ابعاد گوناگون مى‏توان نگريست و از ديدگاه‎هاى مختلف به نظاره نشست. آنچه در اين نوشتار در پى آنيم «بررسى سيره تربيتى‏» آن حضرت است. به عبارتى ديگر زهرا(عليهاالسلام) را بر كرسى مادرى و در كلاس خانواده و در خدمت كودكانش مى‏نگريم.

     

    الگوى تربيت

    تربيت (يعنى به فعليت درآوردن همه استعدادهاى بالقوه انسان) كار بزرگ پيامبران و علت انگيزش و بعثت آنان تربيت است و تنها كسانى مى‏توانند به حقيقت، اين هنر را داشته باشند كه از چشمه‏سار زلال نبوت سيراب شده و از مكتب آنان درس گرفته باشند و حضرت فاطمه (عليهاالسلام) شاخسار درخت نبوت بلكه ميوه آن درخت است از اين روى در تربيت فرزند، بهترين الگو براى هر كسى است كه مى‏خواهد نقش پدرى يا مادرى خويش را به طور كامل اجرا كند و به درستى اين وظيفه‎اي سترگ بگذارد.

    اكنون به نمونه‏هايى از آموزه‏هاى تربيتى زندگى حضرت زهرا(عليهاالسلام) اشاره مى‏كنيم:

     

    آغاز تربيت

    نكته بسيار مهمى كه بسيارى از پدران و مادران بدان توجه ندارند اين است كه تربيت كودك و نقش‏پذيرى او از نخستين لحظات زندگى او آغاز مى‏گردد و كودك از لحظات آغازين تولد، آماده پذيرش نقش‎ها و درس‎هايى است كه از طرف پدر، مادر، نزديكان و ... به او ارائه مى‏شود.

    وقتي هنگام ولادت كودك حضرت فاطمه (عليهاالسلام) فرا رسيد، رسول خدا (صلي الله عليه و آله) به اسماء بنت‏ عميس و ام‏سلمه فرمود: نزد فاطمه برويد و وقتي كودكش به دنيا آمد در گوش راستش اذان گوييد و در گوش چپ او اقامه بگوييد زيرا با هر كودكى كه اينگونه رفتار شود از شيطان ايمن مى‏ماند.

    بسيارى از پدر و مادرها منتظر مى‏مانند تا ساليان اوليه زندگى به هر شكلى بگذرد تا در ساليان بعد به تربيت كودكان خود بپردازند اما از دستورات اسلامى و نيز از سيره تربيتى حضرت فاطمه زهرا (عليهاالسلام) مى‏آموزيم كه پس از تولد و در اولين فرصت‎ها بايد زمزمه توحيد در گوش كودكان طنين‏انداز شود.

    وقتي هنگام ولادت كودك حضرت فاطمه (عليهاالسلام) فرا رسيد، رسول خدا (صلي الله عليه و آله) به اسماء بنت‏ عميس و ام‏سلمه فرمود: نزد فاطمه برويد و وقتي كودكش به دنيا آمد در گوش راستش اذان گوييد و در گوش چپ او اقامه بگوييد زيرا با هر كودكى كه اينگونه رفتار شود از شيطان ايمن مى‏ماند.

    يكى ديگر از اين آموزشهاى روزهاى آغازين زندگى لالايى‏هاى فاطمه (عليهاالسلام) است. لالائى كه معمولا همراه با در آغوش كشيدن كودك گفته مى‏شود بهترين داروى آرامش‏بخش براى روان لطيف كودك است.

    بدون شك پرآرامش‏ترين لحظات زندگى انسان و آسايش‏مندترين دقايق زندگى همان لحظه‏ها و دقيقه‏هايى است كه كودك همراه با آهنگ قلب مادر و با آواى مهرآميز او آرام‏آرام به خواب مى‏رود اگر در اين لحظات درس‎هاى ايمان و معرفت، جهاد و مبارزه و انسانيت و اخلاق به كودك داده شود بدون شك چونان نقشى بر سنگ در ضمير ناخودآگاه او جاى گرفته و سرلوحه زندگى فرداى او خواهد بود.

    نامگذارى

    انسان در آغاز زندگى تابلويى را بر دوش مى‏گيرد كه تا آخرين لحظات زندگى با آن تابلو و علامت ‏شناخته مى‏شود و آن نام كودك است. اگر هر كشورى براى معرفى خويش پرچمى ويژه دارد. نام كودك پرچمى است كه بر فراز قله شخصيت كودك و در كشور زندگى او برافراشته مى‏شود از اين روى اسلام بر انتخاب نام زيبا تاكيد بسيار كرده است و توجه به معانى و اثرات جانبى اسمها را يادآور شده است.

    امام صادق(عليه‎السلام) فرمود: حضرت فاطمه(عليهاالسلام) هر دو پسرش را عقيقه كرد و در روز هفتم تولدشان موى سر آنان را تراشيد و به اندازه وزن آن پول‎هاى نقره، صدقه داد.

    متاسفانه در برخى موارد پدران يا مادران يا حتى خويشان دور و نزديك بدون توجه به بار فرهنگى اسامى تنها و تنها سعى در اعمال سليقه و تحميل پسند خويش نسبت‏به كودك تازه به دنيا آمده دارند و گاه صحنه نامگذارى به ميدان كارزارى مى‏ماند كه هر كسى سعى مى‏كند طرف مقابل را مغلوب ومنكوب كند اكنون به نامگذارى كودكان زهرا(عليهاالسلام) دقت كنيم. چگونه او با تمام قدرت علمى و توان معرفتى خويش براى تعيين نام كودك پيشقدم نشده و از على(عليه السلام) مى‏خواهد كه او نام كودك را تعيين كند و على(عليه السلام) هم بر پيامبر اكرم و پدربزرگ كودكان پيشى نمى‏گيرد و انتخاب نام كودك را به او واگذار مى‏كند. و چون داورى به رسول خدا واگذار مى‏شود، او كه شخصيت كودكان فاطمه(عليهاالسلام) را شخصيتى ملكوتى و آسمانى مى‏بيند براى اسم آنان نيز منتظر سروش غيبى مى‏شود. دقت‏كنيم:

    جابر بن‏عبدالله انصارى مى‏گويد: چون امام حسن ‏‏(عليه السلام) متولد شد فاطمه (عليهاالسلام) به على (عليه السلام) گفت: يا على برايش نامى انتخاب كن. على(عليه السلام) فرمود: هرگز به رسول خدا (صلي الله عليه و آله) در نامگذارى فرزندم سبقت نخواهم جست، رسول خدا (صلي الله عليه و آله) وارد خانه فاطمه (عليهاالسلام) شد و كودك را گرفت و بوسيد و سپس دهان خود را بر دهان او گذارد ... سپس در گوش راستش اذان گفت و در گوش چپش اقامه آن گاه روى به على كرده فرمود: چه نامى برايش برگزيده‏اى؟ على(عليه السلام) عرض كرد: هرگز بر شما پيشى نمى‏گيرم!

      رسول خدا (صلي الله عليه و آله) فرمود: من نيز بر خداى خويش پيشى نمى‏گيرم! پس خدا به جبرئيل فرمود: فرود آى و محمد را از جانب ما سلام و تهنيت گوى، و به او بگوى كه خدايت مى‏فرمايد نام فرزند تو همسان نام فرزند هارون (جانشين و برادر حضرت موسى (عليه السلام)) بايد باشد، پيامبر پرسيد: نام پسر هارون چيست؟ جبرئيل پاسخ داد: شبر. پيامبر فرمود: به عربى چه ناميده مى‏شود و جبرئيل پاسخ داد: حسن. پيامبر نام كودك را حسن گذاشت.

    در جريان نامگذارى حضرت زينب سلام الله عليها هم جريان اينگونه بود.

    فاطمه زهرا (عليهاالسلام) حسن و حسين را عقيقه نمود و به خانم قابله‏اى كه در تولد آنان كمك كرده بود يك ران گوسفند و يك سكه طلا هديه داد.

    چون زينب به دنيا آمد، رسول خدا صلى الله عليه و آله به سفرى رفته بود. فاطمه(عليهاالسلام) به على عرض كرد: يا على! اسمى براى دخترت برگزين! على فرمود: فاطمه! صبر كن تا رسول خدا(صلي الله عليه و آله) از سفر برگردد. پس از گذشت‏سه روز پيامبر از سفر برگشت و به خانه فاطمه وارد شد. على(عليه السلام) عرض كرد: اى رسول خدا(صلي الله عليه و آله) خداوند به دخترت فاطمه دخترى عنايت كرده است اكنون نام او را برگزين. رسول اكرم فرمود: دخترم نوزادت را بياور. زينب را به محضرش بردند او را در آغوش گرفت و صورتش را به صورت كوچك زينب نهاد و با صداى بلند گريست; تا آنجا كه اشك بر گونه‏هايش جارى شد. زهرا(عليهاالسلام) گفت: پدر جان چشمانت گريان مباد چرا مى‏گريى؟ پيامبر(صلي الله عليه و آله) فرمود: دخترم اين كودك پس از تو و من به مشكلات و امتحانات بسيارى گرفتار خواهد شد و مصيبتهاى بزرگى خواهد ديد.

    آنگاه فرمود: اولاد فاطمه فرزندان خودم هستند ولى براى نامگذارى اين دختر منتظر سروش آسمانى مى‏مانم. در اين هنگام جبرئيل فرود آمد و عرض كرد: اى رسول خدا! خداى سلامت مى‏رساند و مى‏گويد نام اين كودك را زينب بگذار زيرا ما او را در لوح محفوظ زينب نام نهاده‏ايم

     

    توجه به حفظ و سلامت كودك

    يكى از مهمترين دغدغه‏هاى ذهنى و دلهره‏هاى هميشگى پدر و مادر حفظ و سلامت كودك است. آنان براى حفاظت و سلامت كودك از هيچ كوششى دريغ نمى‏كنند تا آنجا كه گاه سلامت ‏خويش را نيز در اين راه به خطر مى‏اندازند.

    براى تامين سلامت و حفظ كودك از بيمارى‏ها، خطرات و مشكلات راه‎هاى مختلفى وجود دارد. پدر و مادر آگاه سعى مى‏كنند در كنار توجه به مسائل مهمى همچون رعايت ‏بهداشت، تغذيه سالم و كامل، بررسى رشد طبيعى كودك و مواظبت دقيق در مقابل خطرات و حوادث تنها به همين مسائل اكتفا نكنند بلكه براى حفظ و سلامت و سعادت كودك از راه‎هاى ديگرى هم كه اسلام پيشنهاد كرده است، بهره جويند. برخى از اين راه‎ها صدقه دادن براى كودك و عقيقه كردن براى اوست. اين نكته در زندگى حضرت زهرا(عليهاالسلام) مورد توجه كامل قرار گرفته است.

    امام صادق(عليه‎السلام) فرمود: حضرت فاطمه(عليهاالسلام) هر دو پسرش را عقيقه كرد و در روز هفتم تولدشان موى سر آنان را تراشيد و به اندازه وزن آن پول‎هاى نقره، صدقه داد.

    و در روايتى ديگر اضافه فرمود: فاطمه زهرا(عليهاالسلام) حسن و حسين را عقيقه نمود و به خانم قابله‏اى كه در تولد آنان كمك كرده بود يك ران گوسفند و يك سكه طلا هديه داد.

     

    تساوى در محبت

    از مهمترين نكاتى كه در زندگي كودكان نقشى بس با اهميت دارد و گاه رعايت نكردن آن صحنه‏هاى بسيار دردناك و ناراحت‏كننده‏اى مى‏آفريند، تبعيض در محبت ‏به كودكان است.

    امام باقر(عليه‎السلام) فرمود: به خدا سوگند برخى فرزندانم را بر روى زانويم مى‏نشانم و بسيار به او محبت نموده از او تشكر مى‏كنم با اين كه حق با فرزند ديگرم هست ولى براى حفاظت همان فرزند (كه حق با اوست) و نيز حفاظت ‏ساير فرزندانم اين كار را انجام مى‏دهم تا برادران آنگونه كه با يوسف رفتار كردند با وى رفتار نكنند.

    برخى پدران و مادران به تصورى ناصحيح، گمان مى‏كنند اختيار اظهار احساسات خود و اختيار فرزندان و اموال خويش را دارند و از اين روى مى‏توانند به هر كس خواستند ببخشند و از هر كس خواستند دريغ كنند. و به هر كس خواستند و به هر مقدارى كه دلشان خواست اظهار محبت و ابراز احساسات كنند و از اين روى به برخى كودكان خود توجه ويژه‏اى مى‏كنند، اظهار محبت ‏بيشتر، توجه زيادتر، كمك‏هاى مالى و هديه‏هاى فراوان‏تر به برخى كودكان نمونه‏هاى بارز اين تبعيض در محبت است.

    آنان با اين كار تخم دشمنى و كينه و حسادت را در دل پاك كودكان مى‏كارند و چه ميوه‏هاى تلخ و ناگوار و چه حاصلى شوم به دست مى‏آورند.

    در اين رابطه روايات بسيارى رسيده است ما تنها به دو روايت اشاره كرده سپس به اين نكته مهم در زندگى حضرت زهرا(عليهاالسلام) توجه مى‏كنيم.

    امام صادق(عليهالسلام) فرمود: پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله) مردى را ديد كه دو پسر داشت‏ يكى را بوسيد و ديگرى را نبوسيد. رسول اكرم‏ به او اعتراض كرده فرمود: چرا بين آن دو به تساوى رفتار نكردى؟

    امام باقر(عليهالسلام) فرمود: به خدا سوگند برخى فرزندانم را بر روى زانويم مى‏نشانم و بسيار به او محبت نموده از او تشكر مى‏كنم با اين كه حق با فرزند ديگرم هست ولى براى حفاظت همان فرزند (كه حق با اوست) و نيز حفاظت ‏ساير فرزندانم اين كار را انجام مى‏دهم تا برادران آنگونه كه با يوسف رفتار كردند با وى رفتار نكنند.

    علامه مجلسى مى‏گويد: حسن و حسين(عليهماالسلام) در كودكى خط مى‏نگاشتند. امام حسن به امام حسين(عليهما‎السلام) رو كرد و گفت: خط من از خط تو بهتر است. و امام حسين(عليه‎السلام) گفت: نه خط من از خط تو نيكوتر است.

    پس هر دو نزد مادرشان رفتند و گفتند: مادر، بين ما داورى كن. فاطمه(عليهاالسلام) نخواست ‏يكى را بر ديگرى برترى داده و يكى را برنجاند از اين روى گفت: از پدرتان سؤال كنيد. آنان نزد پدر آمدند اما اميرالمؤمنين(عليه‎السلام) نيز نخواست ‏يكى را برترى دهد و ديگرى را آزرده‎خاطر نمايد فرمود: از جدتان رسول خدا(صلي الله عليه و آله) بپرسيد. و چون آن دو نزد پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله) آمدند. او فرمود: من داورى نمى‏كنم ...

    تا اين كه بالاخره بنا شد حضرت فاطمه(عليهاالسلام) مجددا بين آنها داورى كند در اينجا حضرت شيوه بسيار زيبا و هنرمندانه‏اى را انتخاب كرد، تا ضمن پايان گرفتن ماجرا هيچكدام ناراحت نشده و ضربه عاطفى نبينند. ايشان فرمود: من گردنبندى دارم كه داراى چند گوهر است. اكنون بند آن را مى‏گشايم و آن گوهرها بر زمين مى‏ريزد شما گوهرها را از زمين برگيريد، هر كس تعداد بيشترى گوهر بدست آورده باشد خط او نيكوتر است...

     


     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :

     
     
     

    آدرس: قم - روبروي شبستان امام خميني(ره) - دفتر آيت الله العظمي شاهرودي (دام ظله)

    تلفن: 7730490 3، 7744327 3- 025 فکس: 7741170 3- 025  

    پست الکترونيک: info@shahroudi.net / esteftaa.shahroudi.com@gmail.com