پايگاه اطلاع رساني دفتر آيت الله العظمي شاهرودي دام ظله
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
Friday 15 November 2019 - الجمعة 17 ربيع الأول 1441 - جمعه 24 8 1398
 
 
 
 
 
 
 
 
  • عباس بن على(عليهما السلام)  
  • 1389-09-08 12:22:2  
  • تعداد بازدید : 34   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • فرزند امیر المؤمنین،برادر سید الشهدا،فرمانده و پرچمدار سپاه امام حسین(علیه السلام)در روز=عاشورا .عباس در لغت،به معناى شیر بیشه،شیرى که شیران از او بگریزند است.(۱)مادرش«فاطمه کلابیه»بود که بعدها با کنیه«ام البنین»شهرت یافت.على(علیه السلام)پس ازشهادت فاطمه زهرا با ام البنین ازدواج کرد.عباس،ثمره این ازدواج بود.ولادتش را در(۲)شعبان سال ۲۶ هجرى در مدینه نوشته‏اند و بزرگترین فرزند ام البنین بود و این چهارفرزند رشید،همه در کربلا در رکاب امام حسین(علیه السلام)به شهادت رسیدند.وقتى امیر المؤمنین شهید شد،عباس چهارده ساله بود و در کربلا ۳۴ سال داشت.کنیه‏اش «ابو الفضل»و«ابو فاضل»بود و از معروفترین لقبهایش،قمر بنى هاشم،سقاء،صاحب لواء الحسین،علمدار،ابو القربه،عبد صالح،باب الحوایج و...است.
    عباس با لبابه،دختر عبید الله بن عباس(پسر عموى پدرش)ازدواج کرد و از این ازدواج،دو پسر به نامهاى عبید الله و فضل یافت.بعضى دو پسر دیگر براى او به نامهاى محمد و قاسم ذکر کرده‏اند.
    آن حضرت،قامتى رشید،چهره‏اى زیبا و شجاعتى کم نظیر داشت و به خاطر سیماى جذابش او را«قمر بنى هاشم»مى‏گفتند.در حادثه کربلا،سمت پرچمدارى سپاه حسین(علیه السلام)و سقایى خیمه‏هاى اطفال و اهل بیت امام را داشت و در رکاب برادر،غیر از تهیه آب،نگهبانى خیمه‏ها و امور مربوط به آسایش و امنیت خاندان حسین(علیه السلام)نیر بر عهده او بود و تا زنده بود،دودمان امامت،آسایش و امنیت داشتند(۳).
    روز عاشورا،سه برادر دیگر عباس پیش از او به شهادت رسیدند.وقتى علمدار کربلا از امام حسین(علیه السلام)اذن میدان طلبید حضرت از او خواست که براى کودکان تشنه و خیمه‏هاى بى‏آب،آب تهیه کند.ابو الفضل(علیه السلام)به فرات رفت و مشک آب را پر کرد و در بازگشت به خیمه‏ها با سپاه دشمن که فرات را در محاصره داشتند درگیر شد و دستهایش قطع گردید و به شهادت رسید.البته پیش از آن نیز چندین نوبت.همرکاب با سید الشهدا به میدان رفته و با سپاه یزید جنگیده بود .عباس،مظهر ایثار و وفادارى و گذشت بود.وقتى وارد فرات شد،با آنکه تشنه بود،اما بخاطر تشنگى برادرش حسین(علیه السلام)آب نخورد و خطاب به خویش چنین گفت:
    یا نفس من بعد الحسین هونى‏***و بعده لا کنت ان تکونى‏
    هذا الحسین وارد المنون‏***و تشربین بارد المعین‏
    تالله ما هذا فعال دینى‏
    و سوگند یاد کرد که آب ننوشد.(۴) وقتى دست راستش قطع شد،این رجز را مى‏خواند :
    و الله ان قطعتموا یمینى‏***انى احامى ابدا عن دینى‏
    و عن امام صادق الیقین‏***نجل النبى الطاهر الأمین‏
    و چون دست چپش قطع شد،چنین گفت:
    یا نفس لا تخشى من الکفار***و ابشرى برحمه الجبار
    مع النبى السید المختار***قد قطعوا ببغیهم یسارى‏
    فاصلهم یا رب حر النار
    شهادت عباس،براى امام حسین بسیار ناگوار و شکننده بود.جمله پر سوز امام،وقتى که به بالین عباس رسید،این بود:«الآن انکسر ظهرى و قلت حیلتى و شمت بى عدوى».(۵) و پیکرش،کنار«نهر علقمه»ماند و سید الشهدا به سوى خیمه آمد و شهادت او را به اهل بیت خبر داد.هنگام دفن شهداى کربلا نیز،در همان محل دفن شد.از این رو امروز حرم ابا الفضل(علیه السلام)با حرم سید الشهدا فاصله دارد.
    مقام والاى عباس بن على(علیه السلام)بسیار است.تعابیر بلندى که در زیارتنامه اوست،گویاى آن است .این زیارت که از قول حضرت صادق(علیه السلام)روایت شده،از جمله چنین دارد:
    «السلام علیک ایها العبد الصالح المطیع لله و لرسوله و لأمیر المؤمنین و الحسن و الحسین ...
    اشهد الله انک مضیت على ما مضى به البدریون و المجاهدون فى سبیل الله المناصحون فى جهاد اعدائه المبالغون فى نصره اولیائه الذابون عن أحبائه...»(۶) که تأیید و تأکیدى بر مقام عبودیت و صلاح و طاعت او و نیز تداوم خط مجاهدان بدر و مبارزان با دشمن و یاوران اولیاء خدا و مدافعان از دوستان خداست.امام سجاد(علیه السلام)نیز سیماى درخشان عباس بن على را اینگونه ترسیم فرموده است:«رحم الله عمى العباس فلقد آثر و ابلى و فدا اخاه بنفسه حتى قطعت یداه فابدله الله عز و جل بهما جناحین یطیر بهما مع الملائکه فى الجنه کما جعل جعفر بن ابى طالب.و ان للعباس عند الله تبارک و تعالى منزله یغبطه بها جمیع الشهداء یوم القیامه»(۷).که در آن نیز مقام ایثار،گذشت،فداکارى،جانبازى،قطع شدن دستانش و یافتن بال پرواز در بهشت،همبال با جعفر طیار و فرشتگان مطرح است و اینکه:عمویم عباس،نزد خداى متعال،مقامى دارد که روز قیامت،همه شهیدان به آن غبطه مى‏خورند و رشک مى‏برند.
    عباس یعنى تا شهادت یکه تازى‏***عباس یعنى عشق،یعنى پاکبازى‏
    عباس یعنى با شهیدان همنوازى‏***عباس یعنى یک نیستان تکنوازى‏
    عباس یعنى رنگ سرخ پرچم عشق‏***یعنى مسیر سبز پر پیچ و خم عشق‏
    جوشیدن بحر وفا،معناى عباس‏***لب تشنه رفتن تا خدا،معناى عباس(۸)
    در زیارت ناحیه مقدسه نیز از زبان حضرت مهدى(علیه السلام)به او اینگونه سلام داده شده است:«السلام على ابى الفضل العباس بن امیر المؤمنین،المواسى اخاه بنفسه،الآخذ لغده من امسه،الفادى له،الواقى الساعى الیه بمائه،المقطوعه یداه...»(۹).
    کربلا کعبه عشق است و من اندر احرام‏***شد در این قبله عشاق،دو تا تقصیرم‏
    دست من خورد به آبى که نصیب تو نشد***چشم من داد از آن آب روان تصویرم‏
    باید این دیده و این دست دهم قربانى‏***تا که تکمیل شود حج من و تقدیرم(۱۰)
    ____________________________________________
    ۱ـ لغت نامه دهخدا.
    ۲ـ الیوم نامت اعین بک لم تنم‏***و تسهدت اخرى فعز منامها
    ۳ـ بحار الانوار،ج ۴۵،ص .۴۱
    ۴ـ معالى السبطین،ج ۱،ص ۴۴۶.مقتل خوارزمى،ج ۲،ص .۳۰
    ۵ـ مفاتیح الجنان،ص .۴۳۵
    ۶ـ سفینه البحار،ج ۲،ص .۱۵۵
    ۷ـ خلیل شفیعى.
    ۸ـ بحار الأنوار،ج ۴۵،ص .۶۶
    ۹ـ اى اشکها بریزید،حسان،ص ۲۱۰.درباره زندگى عباس بن على علیه السلام.ر.ک:«العباس بن على»،باقر شریف القرشى،۲۱۴ صفحه،دار الکتاب الاسلامى.
    ۱۰ـ انصار الحسین،ص ۱۰۵،تنقیح المقال،مامقانى،ج ۲،ص .۱۳۳
    فرهنگ عاشورا صفحه ۲۹۳
    جواد محدثى‏

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :
     

     
     
     
     
     
     

    آدرس: قم - روبروي شبستان امام خميني(ره) - دفتر آيت الله العظمي شاهرودي (دام ظله)

    تلفن: 7730490 3، 7744327 3- 025 فکس: 7741170 3- 025  

    پست الکترونيک: info@shahroudi.net / esteftaa.shahroudi.com@gmail.com